Ana Sayfa Biyografi Öyküler 14/28 Ada'dan Yazılar Söyleşiler Kitaplar Hakkımda Tez Albüm İletişim
Son Eklenenler
Önerdiklerim
ÇAVDAR UNUNDAN BAKLAVA 2 Aralık 2017

 

 

Kırk beş yılı tamamlamak üzere kitabevim; “Netekim” Paşa’lı 12 Eylül yılları, kitap satışlarının dip yaptığı tek dönemdir; daha doğrusu dönem-di, artık değil. Geçen yılın Eylül, Ekim’inde başlayan yavaşlama, bugün 1980’li yılları aratır oldu. Yav kitapçılığın üç ayları Haziran, Temmuz, Ağustos idi, iyiydi, tatil fırsatı buluyorduk; şimdi Eylül bitmeden tatildeyiz.

Doğru düşünüyorsunuz: Kitapları okullara devlet bila-ücret veriyor artık. İnternet üzerinden yapılan satışlarda artış var. e-kitap diye ilginç bir oyuncak girdi hayatımıza. AVM’lerde kitabevi zincirlerinin birer şubeleri mutlaka, marketlerde de kitap stantları; ayrıca ilçelere kadar yayılmış fuarlar, fuarlar... Hepsini biliyorum; fakat kitap satışları, ülke nüfusunun 80 milyonu aştığı günümüzde, nüfusumuzun 45 milyon olduğu 1980’in de gerisinde mi kalmalıydı?      

 Üstelik üniversitesiz bir ilimiz kalmadığı, 81 ile yayılmış devlet ve vakıf üniversitelerinin toplamı iki yüzü bulduğu, belki geçtiği; hâlen kayıtlı üniversite öğrencisinin 8 milyon olduğu bir dönemde –nüfusun onda biri. 150 binin üstünde öğretim elemanı ders veriyor bu üniversitelerde –öğretim görevlileri, okutman ve uzmanlar, araştırma görevlileri dâhil. İçlerinden 22 bin küsuru profesör. Demek her yedi akademisyenden; hayır, üniversitede derse giren, öğrenciye öğretmenlik yapan, diyelim piyasadan alınmış bir seramik işçisi, bir usta boyacı gibi, her yedi isimden biri prof. Bizim Sakarya’da bile öğrenci sayısı 75 bin, öğretim elemanı da 2 bin kadar.  

Bu çokluğun bir bereketi olmalı değil midir? Al sana! Ne Sakarya ülkemiz üniversitelerinden ilk 20’si içinde yer alıyor, ne de dünya üniversitelerinin ilk 500’ü içinde bir üniversitemiz var.

Ee! Çavdar unundan baklava, incir ağacından oklava olmaz.

“Fotokopi veya benzeri yöntemlerle kitap çoğaltmak suçtur, haksız kazanca alet olmayın!” diyeceğimi sanıyorsunuz; gerçi dediğim doğru: suç suçtur, ama bunu demenin faydası yok; nihayetinde fotokopici de büyük ama  eğri bir şebekenin üfürdüğü yaprak... Ayrıca bunları bilenler de var: Hocam, biz pdf okuyoruz, caiz midir? diye soruyorlar. Dedikleri şu aslında: “Çoğaltmak, hak sahiplerine ait payların gaspı ise, pdf okumak da gasptır. Suçtur. Hadi bakalım, yakalayabilirsen yakala!”  

Çoğaltmak, yasalarda suç olarak tanımlanmamış bile olsa yapılmamalı iken; bugün “Çoğaltmanın da, pdf okumanın da telif kaybı olduğunu biliyor, bu suçu da bile bile işliyorum”a varılmış ki vahim olan bu.

Dahası, fotokopi, fotokopicinin de elinden çıkmış, doğrudan okurun eline geçmiş şimdi. Fotokopi makinesi olmayan ilk ve ortaokul ve lise kaldı mı? Ne çekiyorlar orada? Sorular, testler, deneme sınavları... Üniversite demek –sanki Allah’ın emri- ta baştan, fotokopi demek zaten. Her bölümün kendi kopyalama tezgâhı var, alenen kitap çoğaltıyorlar. Akademik yayınlarda hak kayıpları yüzde 90’lara varmış ki özeti şu: Öğrenciye yayınevi – dağıtımcı – kitapçı üstünden ulaştırılan kitaplar, olması gerekenin ancak yüzde 10’udur; yüzde 90’ı ise devletin tamamen kontrolü dışında ve 5846 sayılı FSEK’ye aykırı yapılmış bir çoğaltmadır. Suçtur.

Kitapçı, kitap dağıtım ağı içinde legal bir nokta. Okurun, toplu alımlar dışında, kitabı yayınevinden alması zor, işte kitapçı okura bu hizmeti veriyor. Ancak yayıncı ile dağıtıcının tek elde toplanmakta olduğu günlerden geçiyoruz. Üretici firmalar kendi kitaplarını kendileri dağıtıyor bugün. Tehlikeli bir tekelleşme. Genç yayınevlerine ve yeni kurulacaklara yardımcı olmak, destek vermek; genç yazar ve şairleri teşvik etmek; okur çeşitliliğini korumak değil, tersine artırmak; en önemlisi de dağıtım dışında kalmış kitapların okura ulaşmasını sağlamak zorunda devlet. Bunun gerçekleştirilmesi de ek bir masraf gerektirmiyor. Yeter ki devlet, akademik veya değil, kitabın kontrolsüz çoğaltılmasını engellesin. Uğranılan zarar o kadar büyük.

Gelgelelim, kitapçısı olmayan il ve ilçeler var. Kitapçıdan kastım, özellikle tek veya ağırlıklı çeşidi kültür kitabı olan kitapçılar. Onlar yoksa bir ilde, ilçede, orada üniversite olsa n’olur, olmasa n’olur! Kitaba dokunacak öğrenci, yüzüne bakacak, arka kapağını gözden geçirecek, deforme etmeden açacak, indeksine bakacak, ilgisini çeken bir başlığa rastlarsa birkaç satırını okuyacak. Öğrenci için böyle de hocası için değil mi? Hocalar da kitabevlerinde buluşur kitapla; artı olarak alanının meraklılarıyla, kitap dostları ve kitapseverlerle de orada karşılaşır; bilgi odaklı dostlukların da en kolay kurulduğu yerlerdir kitabevleri.

Diyeceğim, kitabevi olmayan il ve ilçelere öncelik verilmek üzere yeni kitabevlerinin açılması, var olanların korunması teşvik kanunları kapsamında desteklenmeli, kimi sektörlerde olduğu gibi dağıtıcılara ve kitapçılara vergiyle ilgili konularda ve Sosyal Güvenlik Kurumu ile benzeri kurumlar nezdindki işlemlerinde kolaylık sağlanmalı ve muafiyet uygulanmalıdır.

III. Millî Kültür Şûrası’nda, bulunduğum Yayıncılık ve Kütüphanecilik Komisyonu’nda konuşulan konulardan beni en çok ilgilendirenleri idi bunlar. Komisyonda tartışıldı, metne alındı,  genel oturumda sunuldu.

Bakan’ı ağzından söz verilmişse de, yapılır mı bunlar? Gerçekleşir mi?

Devlet bilir! Dünyanın ikinci 500 üniversitesi içine de tek bir Türk üniversitesi giremez bu gidişle. 

Diğerleri

ÇAVDAR UNUNDAN BAKLAVA 2 Aralık 2017

YENİ BİR HIRSIZLIK 22 Mart 2017

ŞÛRA ÜSTÜNE 12 Mart 2017

PERŞEMBELER 2 Ocak 2017

SERTİFİKA 2 Ekim 2016

BİZİ AYAKTA TUTAN 22 Temmuz 2016

AYAĞINIZ YERDEN KESİLMEK ÜZEREYKEN 02 Temmuz 2016

PERDE GAZELİ 02 Mayıs 2016

ENGİN 22 Eylül 2015

EYLÜL GELDİ Mİ 2 Eylül 2015

AYIN İLK PERŞEMBESİ 22 Ağustos 2015

KÜREYLE BULUŞMAK 12 Ağustos 2015

AVM VE AGORA 2 Ağustos 2015

MADEM DOĞRU KONUŞULACAK 22 Temmuz 2015

ON GÜN 2 Haziran 2015

ÇALIŞTAYDA III 12 Mayıs 2015

ÇALIŞTAYDA II 22 Nisan 2015

ÇALIŞTAYDA 12 Nisan 2015

KÜTÜPHANE VESİLESİ İLE 2 Nisan 2015

ŞEHİR KİMLİĞİ ÇALIŞTAYI 22 Mart 2015
 
 
Site İçi Arama
 
Üye Girişi

Kullanıcı Adı :

Şifre :

Kayıt Ol - Şifremi Unuttum

Kitaplar
COPYRIGHT 2010 © Her Hakkı Saklıdır. İzinsiz ve Kaynak Gösterilmeden Alıntı Yapılamaz.
Networkbil.Net